Oorlogsmonument Gavere

Oorlogsmonument Gavere

G_POLS_MVDA_2013_001

Het werk is te dateren rond 1923, want het werd in 1924 ingeschreven in de gemeentebegroting. Bovendien onderging de parochiekerk in 1922 een grondige restauratiebeurt. Het werk moet nadien in de kerkmuur geplaatst zijn. Oorspronkelijk ging er een imposant kruisbeeld boven het oorlogsmonument. Dit kruisbeeld verhuisde naar het interieur van de parochiekerk en werd vervangen door het huidige exemplaar in keramiek.

Het oorlogsgedenkteken is opgedragen aan de gesneuvelde militairen en burgerslachtoffers van Gavere uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog. De Gaverse oorlogsslachtoffers uit W.O. II worden herdacht op een aparte bronzen plaat in een arduinen omlijsting. Deze plaat bevindt zich aan de linkerzijde van het statige monument voor de slachtoffers van W.O. I., maar maakt er niet echt deel van uit.

Het eigenlijke monument dat de Gaverse slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog herdenkt, is opgetrokken uit witte steen. In de linkerbovenhoek kan men het wapenschild van het prinsdom Gavere zien, in de rechthoek dat van het graafschap Vlaanderen. Het verheven beeldhouwwerk in het midden van het gedenkteken springt meteen in het oog. Aan de linkerzijde van het beeldhouwwerk staat ‘Aan onze Helden’ gebeiteld. Onder dit opschrift is een bronzen plaat bevestigd met daarop ‘Oud-Stryders’ en een opsomming van de gesneuvelde Gaverse militairen. Onderaan deze bronzen plaat staan de Latijnse woorden ‘Pie Jesu Domine’ (Milde Heer Jezus) en het jaartal ‘1914’ gehakt. Aan de rechterzijde van het monument beitelde men ‘Aan onze Martelaren’. Ook hier werd een bronzen plaat aangebracht, maar ditmaal met de lijst van ‘Opgeëischten en burgerlyke slachtoffers ‘ van Gavere. Hier staat de Latijnse zinsnede ‘Dona Eis Requiem’ ( gun hen de eeuwige rust) te lezen en het jaartal ‘1918’ te lezen. Beide delen van het monument vullen elkaar dus aan. De zinsnede Pie Jesu Domine, dona eis Requiem is bekend. Hij komt uit het Lacrimosa van het Dies Irea van het requiem.

De ‘blikvanger’ van het monument is echter het beeldhouwwerk van een engel met een stervende soldaat in haar armen. We zien hoe de engel de soldaat mee ten hemel opneemt. Het lichaam van de soldaat is zeer expressief weergegeven. Zijn armen zijn uitgestrekt en beide handen zien er slap en krachteloos uit. In de rechterhand houdt hij wel een kruisbeeld vast. Het hoofd van de soldaat hangt schuin op zijn schouder. Door deze houding doet hij wat denken aan de afbeeldingen van de gestorven Christus. Er zit heel wat christelijke symboliek in dit werk vervat. De houding van de soldaat is een duidelijke verwijzing naar de dood van Christus. Dit wordt nog versterkt door het feit dat de soldaat een kruis bij zich heeft. Dit is een verwijzing naar de heropstanding. Beide figuren staan met hun voeten ook op een bol met kruis. Dit teken staat symbool voor de overheersing van het Christendom op aarde. Onder de bol is een rozenguirlande gebeeldhouwd. De rozenguirlande symboliseert op haar beurt de liefde en het martelaarschap. De engel heeft een lauwerkrans in de hand, symbool voor de overwinning.

Qua stijl leunt dit monument aan bij de Art Déco. Het is duidelijk dat een zeer bekwaam beeldhouwer dit werk heeft vervaardigd. De toen zeer gekende Gentse beeldhouwer Aloïs De Beule was verantwoordelijk voor de realisatie van het oorlogsgedenkteken van Gavere. In 2011 werd dit artistiek hoogstaande monument beschermd.
foto
Gavere
2012